آموزش زبان فارسی به غیرفارسی­ زبانان

مرکز بین ­المللی زبان دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی­ تکنیک تهران)

زبان فارسی در حوزه­ های مختلف از جمله علم، فرهنگ، اقتصاد، گردشگری، و سیاست مورد توجه بسیاری از افراد در سراسر جهان قرار دارد و تقاضا برای یادگیری آن رو به افزایش است. واحد زبان فارسي مركز بعنوان يكي از واحدهاي دانشگاه، وظيفه توانمندسازي و افزايش كارآيي زبان فارسي دانشجويان غيرايراني دانشگاه را با استفاده از شيوه هاي نوين و به روز آموزشي جهت آماده سازي دانشجويان براي شركت در كلاس هاي آكادميك به زبان فارسي را برعهده دارد.

1- اهداف

  • آموزش زبان فارسی عمومی به­ منظور ایجاد تعامل با فارسی­ زبانان
  • آموزش زبان فارسی اختصاصی (متناسب با رشتۀ تحصیلی) جهت تحصیل در دانشگاه2

2دوره فارسی آموزی

دوره آموزش زبان فارسی دارای 3 سطح مقدماتی، میانی و پیشرفته است که در هر سطح مهارت­های ادراکی (شنیدن و خواندن) و مهارت­های تولیدی (صحبت­ کردن و نوشتن) آموزش داده می ­شود. در تمام سطوح آموزش واژه و دستور به صورت تلفیقی است.

3- تفکیک سطوح بر اساس چارچوب مرجع مشترک بین المللی برای زبان‌‌ها

  • چارچوب بین المللی مشترک مرجع برای زبان‌ها ، استانداردی بین‌المللی برای کارکردن و تمرین روی توانایی‌ها و مهارت‌ها در یک زبان است. این استاندارد توسط شورای اروپا و با هدف تصدیق و معتبر ساختن توانایی زبان ایجاد شده است. این چارچوب اختصاص به زبان خاصی ندارد و در تمامی زبان ها صدق می کند. در این چارچوب فراگیران به سه دسته کلی در شش مرحله تقسیم می‌شوند که در هر سطح مشخص می‌شود فراگیر در آن سطح از چه مهارت‌های در حوزه چهار مهارت اصلی خواندن، نوشتن، صحبت ­کردن و شنیدن برخوردار است.

جدول شمارۀ 1 – سطح چارچوب­ بندی مرجع مشترک اروپا

نام سطح توضیح
سطح A

سطح مقدماتی

 

 

A1 ·         زبان­آموز می­تواند اصطلاحات روزمره آشنا را درک کند و عبارت­های ابتدایی را درباره نیازهای ابتدایی خود به­کار برد.

·         می­تواند خود و دیگران را معرفی کند و دربارۀ اطلاعات فردی مانند محل زندگی، افرادی که می­شناسند و اشیایی که در اختیار دارند صحبت کنند.

·         به روش ساده با دیگران تعامل کند ولی نیاز است مخاطب او آهسته و واضح صحبت کند.

A2 ·         زبان­ آموز می­ تواند جمله ­ها و اصطلاحات پرکاربرد مربوط به کارهای ضروری مانند اطلاعات ابتدایی فردی و خانواده، خریدکردن، مکان و مشاغل را درک کند.

·         می ­تواند دربارۀ فعالیت­های روزمره و ساده با دیگران ارتباط برقرار کنند.

·         می­ تواند وجوه سادۀ گذشتۀ خود و نیز محیط اطراف و مسائل را در زمینۀ نیازهای ضروری توصیف کند.

سطح B

سطح میانی

B1 ·         زبان­ آموز می­ تواند نکتۀ اصلی مسائل آشنا و عادی در محل کار، مدرسه، اوقات فراغت و مانند این­ها را درک کند.

·         می­ تواند با اغلب موقعیت­هایی که در سفر به جامعۀ زبانی زبان هدف پیش می­ آید روبه­ رو شود.

·         می­ تواند متنی ساده با موضوع آشنا یا مورد علاقۀ خود بنویسد.

·         می­ واند تجربیات خود یا وقایع، رویاها، آرزوها و غیره را توصیف کند و به طور خلاصه دلیل ارائه کند یا نظر دهد.

B2 ·         زبان­ آموز می ­تواند نقطه نظر اصلی متن پیچیده با موضوعات عینی و انتزاعی را درک کند و در بحث و گفتگو در حوزۀ تخصصی خود شرکت کند.

·         می ­تواند با میزانی از روانی کلام و فی ­البداهگی در تعاملات معمولی شرکت کند.

·         می­ تواند متن واضح و با جزئیات در دامنۀ وسیعی از موضوعات تولید کند و دیدگاه خود را دربارۀ موضوع تبیین و نقاط قوت و ضعف مختلف دربارۀ موضوع را توضیح دهد.

سطح C

سطح پیشرفته

C1 ·         زبان ­آموز می­ توان طیف وسیعی از بندهای طولانی، درخواست­ها و معنای ضمنی را درک کند.

·         می ­تواند دیدگاه­های خود را روان و فی­ البداهه بیان کند.

·         می ­تواند با انعطاف زیاد زبان را برای اهداف اجتماعی، تحصیلی و تخصصی به­ کار برد.

·         می­ تواند متون واضح، خوش ­ساخت و پرجزئیات در مورد موضوعات پیچیده تولید کند.

C2 ·         زبان­ آموز به ­راحتی می­ تواند هرآنچه می­ خواند و می ­شنود را درک کند.

·         می­ تواند اطلاعات منتقل­ شده از گونه­ های مختلف نوشتاری و گفتاری را خلاصه کند و موضوع را منسجم و مرتبط باز تولید کند.

·         می ­تواند به صورت فی ­البداهه، روان، بادقت و صریح صحبت کند و اختلاف­های جزیی در معنی را تشخیص دهد.

4- تعیین سطح

تعیین سطح بر اساس جدول استاندارد فوق طراحی شده است و چهار مهارت زبان فارسی مورد ارزیابی قرار می­گیرد. تعیین سطح در سایت مرکز زبان و آنلاین انجام می­شود.

5- سطوح آموزشی و دروس دورۀ زبان فارسی

سطوح آموزشی و سرفصل دروس هر یک از سطوح آموزشی دورۀ فارسی­ آموزی را می­توان به شرح زیر بیان کرد:

جدول شمارۀ 2- 5- سطوح آموزشی و دروس دورۀ زبان فارسی

سطح مهارت صحبت‌کردن و شنیدن مهارت خواندن و نوشتن
مقدماتی محتوا کتاب مینا 1

(انتشارات بین­ المللی آزفا-بنیاد سعدی)

محتوا منتخبی از کتاب زبان فارسی

(کتاب اول: درس­های پایه)

(انتشارات شورای گسترش زبان و ادبیات فارسی)

کتاب خواندن و درک مطلب فارسی (دورۀ پایه)

(انتشارات مؤسسه دهخدا و مرکز بین­ المللی زبان فارسی دانشگاه تهران)

میانی محتوا کتاب مینا 2

(انتشارات بین ­المللی آزفا-بنیاد سعدی)

محتوا کتاب خواندن و درک مطلب فارسی (دورۀ میانی)

(انتشارات مؤسسه دهخدا و مرکز بین­ المللی زبان فارسی دانشگاه تهران)

پیشرفته محتوا کتاب چارچوب (فوق مياني- پيشرفته)

(انتشارات بین­ المللی آزفا-بنیاد سعدی)

محتوا کتاب خواندن و درک مطلب فارسی (دورۀ میانی)

(انتشارات مؤسسه دهخدا و مرکز بین­ المللی زبان فارسی دانشگاه تهران)

مقالات مرتبط با رشتۀ تحصیلی دانشجویان

6- برنامۀ آموزشی زبان فارسی

هر سطح شامل شش هفته آموزشی و هفتۀ آزمون پایانی است. هر مهارت سیلابس مشخص و منسجم دارد که به موجب آن، تمامی دروس با هماهنگی کامل پوشش داده می­شود.

هر هفته 4 پروژه برای 4 مهارت از طرف مرکز زبان دانشگاه صنعتی امیرکبیر در پورتال دانشجویان ارسال می­شود و اساتید به طور دقیق آن­ها را تصحیح می ­کنند و بازخورد ارسال می­کنند.

جدول شمارۀ 3- برنامۀ آموزشی زبان فارسی (سطح مقدماتی)

هفته ساعات تدریس هر مهارت مهارت گفتاری مهارت شنیدن خواندن نوشتن پروژه و تکالیف مجموع ساعات
هفتۀ اول 4 کتاب مینا 1 کتاب مینا 1 چند متن از کتاب زبان فارسی منتخب کتاب زبان فارسی

الفبا+ صداها، کلمه نویسی، اعداد

4 16
هفتۀ دوم 4 کتاب مینا 1 کتاب مینا 1 متن از  کتاب زبان فارسی

کتاب خواندن و درک مطلب فارسی (دورۀ پایه)

درس اول و دوم

منتخب کتاب زبان فارسی جمله نویسی، روزهای هفته 4 16
هفتۀ سوم 4 کتاب مینا 1 کتاب مینا 1 کتاب خواندن و درک مطلب فارسی (دورۀ پایه)

درس سوم و چهارم

بخش نوشتاری کتاب خواندن و درک مطلب فارسی (دورۀ پایه) درس دوم

دستور: فعل است/هست

ماه، فصل، اعضای خانواده

4 16
هفتۀ چهارم 4 کتاب مینا 1 کتاب مینا 1 کتاب خواندن و درک مطلب فارسی (دورۀ پایه)

درس ششم و هشتم

بخش نوشتاری کتاب خواندن و درک مطلب فارسی (دورۀ پایه) درس اول

دستور: حال اخباری، فعل دارم

4 16
هفتۀ پنجم 4 کتاب مینا 1 کتاب مینا 1 کتاب خواندن و درک مطلب فارسی (دورۀ پایه)

درس نهم و یازدهم

بخش نوشتاری کتاب خواندن و درک مطلب فارسی (دورۀ پایه) درس سوم

دستور: دستور: حال اخباری (تمرین) گذشته ساده (بود)

4 16
هفتۀ ششم 4 کتاب مینا 1 کتاب مینا 1 کتاب خواندن و درک مطلب فارسی (دورۀ پایه)

درس شانزدهم و هفدهم

بخش نوشتاری کتاب خواندن و درک مطلب فارسی (دورۀ پایه) درس ششم

دستور: گذشته ساده (تمرین افعال دیگر)

4 16
مجموع ساعات 120
هفتۀ هفتم آزمون پایانی
  • برنامه سطح میانی و پیشرفته طبق سیلابس فوق است.

جدول شمارۀ 4 – نحوۀ بارم­ بندی نمرات دورۀ آموزش زبان فارسی

ردیف عنوان نمره
۱ فعالیت کلاسی ۱۲
۲ پروژه ۱۲
۳ آزمون میان­ترم ۲۴
۴ آزمون پایان­ترم ۴۰
۵ حضور و غیاب ۱۲
مجموع ۱۰۰
حداقل نمره مورد نیاز ۷۰